Wykonawcy

Jörg Widmann

Jörg Widmann – kompozytor niemiecki urodzony w 1973 roku w Monachium, studiował grę na klarnecie u Gerda Starka w rodzinnym mieście, a następnie pod kierunkiem Charlesa Neidicha w Juilliard School of Music w Nowym Jorku. Lekcje kompozycji pobierał od jedenastego roku życia, m.in. u takich mistrzów, jak Wilfried Hiller, Hans Werner Henze, Heiner Goebbels i Wolfgang Rihm. Jako klarnecista uprawia z pasją muzykę kameralną. Wśród jego partnerów są Tabea Zimmermann, Heinz Holliger, András Schiff, Christine Schäfer i  Gidon Kremer. Jako solista koncertował m.in. z Leipzig Gewandhausorchester, DSO Berlin, Orkiestrą Radia Bawarskiego, Royal Philharmonic Orchestra, Irish Chamber Orchestra, pracując z takimi dyrygentami, jak Christoph von Dohnanyi, Sylvain Cambreling, Christoph Eschenbach, David Zinman i Kent Nagano. Wolfgang Rihm, Aribert Reimann i Heinz Holliger zadedykowali mu swoje koncerty klarnetowe. Był kompozytorem-rezydentem wielu orkiestr i festiwali, m.in. Salzburg Festival, Lucerne Festival, wiedeński Konzerthaus, Cleveland Orchestra. W latach 2001 – 2015 był profesorem klarnetu w Akademii Muzycznej we Freiburgu, a od 2009 roku wykłada tam kompozycję. Jest zdobywcą wielu nagród kompozytorskich, m.in. Nagrody Fundacji Ernsta von Siemensa (2003), Nagrody im. Arnolda Schönberga (2004), Stoeger Prize przyznanej przez New York Chamber Music Society (2009), Heidelberger Frühling Music Award (2013), German Music Authors’ Prize (2013), Orderu Księcia Maksymiliana Bawarskiego (2018), Nagrody Opus Klassik (2019). Jest członkiem kilku prestiżowych towarzystw artystycznych (Bayerische Akademie der Schönen Künste, Freie Akademie der Künste Hamburg, Deutsche Akademie der Darstellenden Künste, Akademie der Wissenschaften und der Literatur Mainz). Jest jednym z najczęściej wykonywanych europejskich kompozytorów. W dorobku ma dzieła kameralne, orkiestrowe i wokalno-instrumentalne, m.in. operę Das Gesicht im Spiegel (2003). Niektóre z utworów Widmanna reprezentują tradycyjną tonalność, inne są zupełnie atonalne. Łączą je liczne nawiązania do przeszłości, zwłaszcza do muzyki i poezji niemieckiego romantyzmu. Charakterystyczną cechą twórczości Widmanna jest wszechobecny element humoru. Kompozytor lubuje się w grotesce, łamiąc konwencje i zestawiając je ze sobą w zaskakujący sposób.

*

Skomponowana w 2002 roku Toccata na fortepian stanowi taki właśnie, groteskowy obraz tradycyjnej toccaty. Jej „miąższ” stanowią tradycyjne dla tego gatunku przebiegi motoryczne; pojawiają się jednak dopiero w toku utworu. Jego początek to oporne „wykluwanie się” materii dźwiękowej: słyszymy ciągi oderwanych od siebie akordów, skontrastowanych pod względem rejestru i sposobu wydobycia (ostre, drapieżne kontra miękkie, łagodne). W tej sekcji utworu wykorzystany został także efekt „echo piano” (wybrzmiewanie słyszalnych alikwotów dźwięku po jego uderzeniu). W dalszym toku narracji muzycznej błyskotliwe frazy wirtuozowskie przeplatają się ze śpiewnymi frazami stanowiącymi aluzje do muzyki romantycznej.

(md)

Menu